นายกสมาคมวิศวกรโครงสร้างฯ วิเคราะห์สาเหตุกันสาดอาคาร ซ.ประชาสงเคราะห์ทรุดตัว พร้อมแนะเจ้าของอาคารสังเกตรอยร้าวที่เป็นแนวยาวตลอดแนวกันสาด และสนิมเหล็ก

จากเหตุการณ์กันสาดคอนกรีตอาคารพาณิชย์เก่าแก่อายุเกือบ 60 ปี ในซอยประชาสงเคราะห์ เขตดินแดง ทรุดตัวลงมาปิดทางเข้าออกอาคาร 3 คูหา ศ.ดร.อมร พิมานมาศ นายกสมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทย และอาจารย์ประจำคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ให้ข้อมูลว่า ปัญหากันสาดอาคารเก่าถล่มเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นซ้ำซาก เช่น เหตุการณ์กันสาดอาคารเก่าอายุกว่า 100 ปีถล่มบริเวณปากซอยสำราญราษฎร์ เขตพระนคร เมื่อปี 2568 และกันสาดปูนอาคารเก่าอายุกว่า 90 ปีถล่มบริเวณแยกหมอมี ถนนพระราม 4 เมื่อเดือน มิ.ย. 2569 ที่ผ่านมา ซึ่งมีผู้เสียชีวิต 1 ราย

พร้อมวิเคราะห์เหตุการณ์การถล่มของกันสาดอาคารล่าสุดที่ซอยประชาสงเคราะห์ว่า ยังไม่ทราบแน่ชัดว่าเกิดจากสาเหตุใด แต่ปัจจัยหลัก ๆ ของกันสาดถล่มมักคล้าย ๆ กัน โดยมีสาเหตุสำคัญ 5 ปัจจัย คือ

1. ลักษณะโครงสร้างของตัวกันสาด

ลักษณะโครงสร้างของตัวกันสาดเองที่เป็นโครงสร้างยื่น มีจุดรองรับฝั่งเดียว โครงสร้างลักษณะนี้มีความเสี่ยงที่จะร่วงหลุดได้ง่าย เนื่องจากขึ้นอยู่กับความแข็งแรงของจุดรองรับที่มีเพียงด้านเดียว

2. การเสื่อมสภาพของโครงสร้างอาคารเก่า

โครงสร้างอาคารเก่ามักประสบปัญหาการเสื่อมสภาพ เช่น คอนกรีตกำลังลดลง เหล็กเสริมเป็นสนิม โดยเฉพาะอย่างยิ่งคอนกรีตสมัยก่อนอาจมีความพรุนมาก ทำให้ความชื้นซึมเข้าไปถึงเหล็กเสริมจนเหล็กเสริมเป็นสนิม

3. การสัมผัสสภาพอากาศภายนอก

กันสาดเป็นโครงสร้างภายนอกที่ต้องสัมผัสกับฝน แสงแดด และความชื้นทุก ๆ ปี ปัจจัยเหล่านี้ทำให้เร่งการเสื่อมสภาพของคอนกรีตและเหล็กเสริมที่อยู่ด้านใน

4. ลักษณะการยึดต่อของกันสาด

ต้องดูว่าแผ่นกันสาดยึดกับพื้นด้านใน หรือแปะอยู่กับผนัง ซึ่งความแข็งแรงจะแตกต่างกัน หากมีพื้นต่อเนื่องด้านใน จะแข็งแรงกว่าการยึดติดกับเพียงผนังด้านนอกเท่านั้น

5. การระบายน้ำของกันสาด

หากเป็นกันสาดที่มีขอบปูนกั้นที่ปลายและไม่มีการระบายน้ำที่ดี อาจทำให้น้ำฝนตกสะสม เป็นการเพิ่มน้ำหนักที่กระทำต่อพื้นกันสาด

ศ.ดร.อมร กล่าวเสริมว่า โครงสร้างคอนกรีตทุกประเภทมีอายุการใช้งานที่จำกัด หากอายุเกิน 60-70 ปีขึ้นไป มีความเสี่ยงที่จะเสื่อมสภาพและหลุดร่วงได้ ดังนั้น ในเบื้องต้นเจ้าของอาคารจะต้องตรวจสอบอาคารของตนและบำรุงรักษาให้อยู่ในสภาพดี โดยแนะนำให้สังเกตจากรอยร้าวที่เกิดขึ้นเป็นแนวยาวตลอดแนวกันสาด และสัญญาณการเกิดสนิมเหล็ก หากเกิดรอยร้าวดังกล่าว มีความเสี่ยงที่จะทำให้พื้นกันสาดหักถล่มลงมา จะต้องแจ้งวิศวกรให้เข้าตรวจสอบโดยด่วน

นอกจากนี้ หน่วยงานท้องถิ่น เช่น กทม. ซึ่งมีหน้าที่กำกับการใช้อาคารให้มีความปลอดภัย ควรต้องส่งเจ้าหน้าที่ เช่น นายช่างหรือนายตรวจโยธา เข้าตรวจสอบอาคารเก่าเป็นระยะ ๆ และให้คำแนะนำแก่เจ้าของอาคารในการปรับปรุงแก้ไขอาคารให้แข็งแรงต่อไป